Plean Freagartha COVID-19 Scoil Náisiúnta Modeligo

Feabhra 2021

Rochtain ar Log Scoile agus Teagmhála

Beidh rochtain ar fhoirgneamh na scoile i gcomhréir le nósanna imeachta comhaontaithe na scoile.

Beidh socruithe do chuairteoirí riachtanacha amhail conraitheoirí agus tuismitheoirí srianta do chuspóirí riachtanacha agus teoranta dóibh siúd a bhfuil réamhchead faighte acu ón Príomhoide. B’fhéidir go mbeadh ar Chigireacht na Roinne Oideachais cuairt a thabhairt ar scoileanna agus ar ionaid oideachais freisin chun tacú leo de réir mar is iomchuí agus comhairle sláinte poiblí á cur i bhfeidhm acu maidir le timpeallacht foghlama agus oibre shábháilte a chruthú do chách.

Is céim ríthábhachtach í sainaithint agus leithlisiú pras daoine a d’fhéadfadh a bheith tógálach chun scaipeadh an víris a shrianadh agus sláinte agus sábháilteacht na ndaoine féin agus baill foirne, conraitheoirí agus cuairteoirí eile san ionad oibre a chosaint. Ba chóir log mionsonraithe sínithe isteach/sínithe amach a choinneáil dóibh siúd a théann isteach in áiseanna na scoile.

Ba chóir don scoil log a choinneáil de theagmhálacha foirne agus daltaí. Tá sampla de log teagmhála ar fáil in Aguisín 5.

Tá treoir tugtha ag an gCoimisiún um Chosaint Sonraí maidir le himpleachtaí cosanta sonraí na bprótacal um fhilleadh ar an obair. Is féidir an chomhairle seo a fháil anseo:

https://www.dataprotection.ie/en/news-media/data-protection-implications-return-worksafely-protocol

Cuirtear i gcuimhne do scoileanna go gcaithfear gach taifead agus sonraí scoile a choinneáil agus a phróiseáil i gcomhréir leis an GDPR agus leis na hAchtanna um Chosaint Sonraí. Is ar gach scoil (nó BOO) atá an fhreagracht as comhlíonadh na reachtaíochta ina ról mar rialaitheoir sonraí.

Bearta um Chosc agus Rialú Ionfhabhtaithe

Ceann de na príomhtheachtaireachtaí chun rioscaí COVID-19 a bhainistiú ná gach rud is féidir a dhéanamh chun cosc a chur ar COVID-19 a thabhairt isteach sa scoil. Mura dtugtar isteach ionfhabhtú ní féidir é a scaipeadh. Tá an baol ann go scaipfear an t-ionfhabhtú a luaithe a thugtar isteach é i ngach idirghníomhaíocht idirphearsanta — dalta-dalta, múinteoir-múinteoir agus múinteoir-dalta — agus ní mór é a bhainistiú i ngach suíomh.

Tá réimse beart rialaithe riachtanach curtha i bhfeidhm chun an baol go scaipfear an víreas Covid-19 a laghdú agus chun sábháilteacht, sláinte agus leas na foirne, na ndaltaí, na dtuismitheoirí agus na gcuairteoirí a chosaint a mhéid is féidir laistigh den scoil. Leanfar de na bearta rialaithe a athbhreithniú agus a nuashonrú de réir mar is gá ar bhonn leanúnach.

Tá sé ríthábhachtach go mbeadh baill foirne, daltaí, tuismitheoirí agus cuairteoirí ar an eolas faoi na bearta rialaithe atá leagtha amach agus go gcloífidís leo agus go gcomhoibreoidh siad go hiomlán le gach ceanglas sláinte agus sábháilteachta.

Ba chóir do bhaill foirne a thabhairt faoi deara go bhfuil oibleagáid dhlíthiúil orthu faoi Alt 13 den Acht um Shábháilteacht, Sláinte agus Leas ag an Obair, 2005, cloí le ceanglais sláinte agus sábháilteachta agus aire réasúnta a thabhairt dá sláinte agus dá sábháilteacht féin, dá gcomhghleacaithe agus do pháirtithe eile laistigh den ionad oibre.

Conas an Riosca a bhaineann le COVID-19 a Thabhairt isteach i Scoileanna a Íoslaghdú

• Feasacht a chur chun cinn maidir le hairíonna COVID-19 (sonraí i Roinn 5.1);
• Comhairle a thabhairt do bhaill foirne agus do dhaltaí a bhfuil hairíonna orthu gan freastal ar scoil, glaoch ar a ndochtúir agus treoirlínte an HSE maidir le féinleithlisiú a leanúint;
• Comhairle a thabhairt do bhaill foirne agus do dhaltaí féinleithlisiú nó a ngluaiseachtaí sa bhaile a shrianadh má thaispeánann siad aon chomharthaí nó hairíonna de COVID-19 agus teagmháil a dhéanamh lena ndochtúir teaghlaigh chun tástáil a shocrú;
• Comhairle a thabhairt do bhaill foirne agus do dhaltaí gan filleadh ar scoil ná freastal ar scoil sna cásanna seo a leanas:
• má shainaithníonn an HSE iad mar theagmhálaí dlúth le cás deimhnithe de COVID-19;
• má chónaíonn siad le duine a bhfuil hairíonna den víreas air;
• má thaistil siad lasmuigh d'Éirinn — i gcásanna den sórt sin moltar don fhoireann dul i gcomhairle leis an gcomhairle is déanaí ón Rialtas maidir le taisteal thar lear agus í a leanúint;
• Comhairle a thabhairt do bhaill foirne agus do dhaltaí a fhorbraíonn hairíonna ar scoil é seo a thabhairt faoi bhráid an Príomhoide go pras;
• A chinntiú go bhfuil a fhios ag baill foirne agus do dhaltaí an prótacal chun cás amhrasta de COVID-19 a bhainistiú ar scoil (sonraí i Roinn 8);
• Comhairle a thabhairt do bhaill foirne agus do dhaltaí comhoibriú le haon oifigigh sláinte poiblí agus leis an scoil chun críocha rianú teagmhála agus aon chomhairle sláinte poiblí a leanúint i gcás cás nó ráig sa scoil;
• Ní mór do gach duine a théann isteach i bhfoirgneamh na scoile sláinteachas láimhe a dhéanamh le sláintitheoir láimhe;
• Ba chóir cuairteoirí ar an scoil i rith an lae a bheith socraithe roimh ré agus ba chóir iad a fháil ag pointe teagmhála ar leith;
• Ba chóir scaradh fisiciúil (2m) a choinneáil idir baill foirne agus cuairteoirí nuair is féidir.

5.1 Bíodh aithne agat ar chomharthaí COVID-19

Chun scaipeadh COVID-19 a chosc, tá sé tábhachtach na hairíonna a bheith ar eolas agat agus iad a aithint. Is iad seo a leanas iad:

• Teocht ard
• Casacht
• Giorracht anála nó deacrachtaí análaithe
• Cailliúint boladh, blas nó saobhadh blas

Is féidir le hionfhabhtú leis an víreas is cúis le COVID-19 tinneas a chur faoi deara, ó éadrom go dian, agus, i gcásanna áirithe, is féidir leis a bheith marfach. Féadfaidh sé suas le 14 lá a thógáil sula dtaispeánfar comharthaí. Is féidir leo a bheith cosúil le hairíonna slaghdáin agus fliú.

I measc na comharthaí coitianta a bhaineann le coróinvíreas tá:

• fiabhras (teocht ard — 38 céim Celsius nó os a chionn)
• casacht nua — is féidir gur casacht thirim í seo, ní casacht amháin
• giorra anála nó deacrachtaí análaithe
• cailliúint nó athrú ar do chiall boladh nó blas — ciallaíonn sé seo gur thug tú faoi deara nach féidir leat aon rud a bholadh ná a bhlaiseadh, nó go bhfuil boladh nó blas difriúil ar rudaí ná mar is gnách

Má tá aon chomharthaí coitianta COVID-19 (coróinvíreas) ort, fan i do sheomra agus glaoigh ar do dhochtúir teaghlaigh láithreach le feiceáil an bhfuil tástáil COVID-19 ag teastáil uait.

Beidh ar dhaoine eile i do theaghlach a ngluaiseachtaí a shrianadh (fanacht sa bhaile).

Má fhaigheann tú diagnóis luath, is féidir leat an chabhair atá uait a fháil agus céimeanna a ghlacadh chun scaipeadh an víris a sheachaint, má tá sé ort.

Chun liosta iomlán na comharthaí a fháil, féach ar shuíomh gréasáin an HSE.

Aip Rianaithe COVID-19

Is aip fón póca saor in aisce agus éasca le húsáid í an aip COVID Tracker a dhéanfaidh:

• foláireamh a thabhairt duit má bhí tú i ndlúth-theagmháil le duine a ndearnadh tástáil dhearfach air le haghaidh COVID-19 (coróinvíreas)
• úsáideoirí eile an aip a choinneáil slán trína chur ar an eolas má dhéantar tástáil dhearfach ort le haghaidh COVID-19
• comhairle a thabhairt duit maidir le cad atá le déanamh má bhíonn comharthaí ort

Is féidir leat an aip saor in aisce a íoslódáil ó AppStore Apple nó ó Google Play Store.

5.2 Sláinteachas Riospráide

Déan cinnte go leanann tú féin, agus na daoine mórthimpeall ort, dea-shláinteachas riospráide. Ciallaíonn sé seo do bhéal agus do shrón a chlúdach le fíochán nó le d’uillinn lúbtha nuair a bhíonn tú ag casacht nó ag sraothartach. Ansin caith an fíochán úsáidte láithreach agus go sábháilte isteach i mbosca bruscair in aice láimhe.

Trí shláinteachas riospráide maith a leanúint, cosnaíonn tú na daoine mórthimpeall ort ó víris amhail slaghdán, fliú agus Covid-19.

5.3 Sláinteachas Láimhe

Ba chóir do bhaill foirne agus do dhaltaí a thuiscint cén fáth go bhfuil sláinteachas láimhe tábhachtach chomh maith le cathain agus conas a lámha a ní.

Ba chóir do scoileanna sláinteachas maith a chur chun cinn agus póstaeir a thaispeáint ar fud na scoileanna maidir le conas do lámha a ní. Lean treoirlínte an HSE maidir le níochán láimhe:

https://www2.hse.ie/wellbeing/how-to-wash-your-hands.html

Is féidir sláinteachas láimhe a bhaint amach trí lámha a ní nó trí shláintitheoir láimhe a úsáid (nuair a bhíonn cuma ghlan ar na lámha).

Ní mór úsáid áiseanna sláinteachais láimhe, lena n-áirítear báisíní níocháin, a bhainistiú sa chaoi is nach mbíonn daltaí agus baill foirne ag bailiú le chéile agus iad ag fanacht le báisíní níocháin agus sláintitheoirí láimhe a úsáid.

Tá ceanglas ann go mbeadh rochtain ar áiseanna níocháin lámha i ndiaidh gníomhaíochtaí a bhféadfadh salachar a bheith iontu, mar shampla súgradh amuigh faoin aer nó gníomhaíochtaí spóirt áirithe, mar ní oibríonn sláintitheoir láimhe ar lámha salacha.

Is féidir dáileoirí sláintíochta láimhe a imscaradh níos éasca ag pointí imeachta agus iontrála scoileanna agus seomraí ranga agus ba cheart a bheith cúramach agus aon doirteadh sláintíochta láimhe a ghlanadh suas chun rioscaí titime a chosc.

Is fearr uisce te ná uisce te nó fuar le haghaidh níocháin lámha ach mura soláthraíonn an córas pluiméireachta ach uisce fuar, ba chóir gallúnach a eiblíonn go héasca in uisce fuar a úsáid.

Ba chóir báisíní níocháin láimhe, uisce reatha, gallúnach leachtach agus áiseanna triomú láimhe a chur ar fáil i ngach leithreas, cistin agus in aon limistéar ullmhúcháin bia.

Ba chóir áiseanna níocháin láimhe a choinneáil i riocht maith agus ba chóir soláthairtí gallúnaí agus tuáillí a athlánú go rialta chun gach duine a spreagadh chun iad a úsáid.

Is rogha eile inghlactha iad triomadóirí aeir the le haghaidh triomú láimhe ach caithfear iad a chothabháil go rialta. Níl aon fhianaise ann go bhfuil triomadóirí láimhe bainteach le riosca méadaithe tarchurtha COVID-19.

Ba chóir póstaeir a thaispeánann teicnící níocháin láimhe agus a chuireann níochán láimhe chun cinn a chur ar bhallaí in aice le háiseanna níocháin agus is féidir iad a lannú nó a chur i muinchille plaisteach.

Tá sláintitheoir láimhe oiriúnach lena úsáid chun sláinteachas láimhe a chinntiú nuair nach bhfuil na lámha salach go soiléir (breathnaíonn siad glan).

Is fearr fianaise ar éifeachtúlacht i gcás cuimilteoirí láimhe atá bunaithe ar alcól ach is féidir cuimilteoirí láimhe nach bhfuil bunaithe ar alcól a úsáid freisin.

Nuair a bhíonn rubairí/glóthacha láimhe á n-úsáid ar scoil, ba chóir a bheith cúramach nach slogann daltaí iad mar go bhfuil siad inadhainte agus tocsaineach. Ní mór sláintitheoir bunaithe ar alcól a stóráil ná a úsáid in aice le teas ná lasair nocht. Níor cheart go mbeadh úsáid neamhspleách ag leanaí óga as coimeádáin glóthach alcóil.

Minicíocht Sláinteachais Láimhe

Ba chóir do dhaltaí agus don fhoireann sláinteachas láimhe a dhéanamh:

• ar theacht dóibh ar scoil;
• sula n-itheann siad nó sula n-ólann siad;
• tar éis dóibh an leithreas a úsáid;
• tar éis dóibh imirt amuigh faoin aer;
• nuair a bhíonn a lámha salach go fisiciúil;
• nuair a chasann siad nó a shraothann siad.

Tá socruithe déanta ag an Roinn chun creat tarraingt siar a bhunú chun go mbeidh scoileanna in ann sláintitheoirí láimhe agus aon soláthairtí Trealamh Cosanta Pearsanta riachtanacha eile a cheannach lena n-úsáid sa scoil. Cuirfidh an Roinn maoiniú ar fáil do na costais a bhaineann le sláintíocht láimhe agus riachtanais trealaimh chosanta pearsanta i scoileanna.

5.4 Fadú Fisiciúil

Is féidir scaradh fisiceach a chur i bhfeidhm go húsáideach i suíomhanna bunscoile agus scoile speisialta, rud a fhágann roinnt solúbthachta nuair is gá. Caithfear é a chur i bhfeidhm ar bhealach praiticiúil chun a aithint nach féidir leis an timpeallacht foghlama a bheith faoi smacht ag díriú ar an gceist seo a d’fhéadfadh a bheith neamhtháirgiúil. Beidh cuma dhifriúil ar an scaradh fisiciúil ag brath ar na haoiseanna agus na céimeanna foghlama éagsúla. Ba chóir a bheith cúramach gan teannas nó coimhlint fhéideartha a chruthú agus d’fhéadfadh go mbeadh gá le roinnt solúbthachta i gcur i bhfeidhm bearta ó am go ham.

Aithnítear freisin nach féidir leis an bhfoireann achar fisiceach a choinneáil ó dhaltaí i gcónaí agus nach cuí go mbeadh súil leo i gcónaí é sin a dhéanamh i gcás ina bhféadfadh drochthionchar a bheith aige seo ar an dalta i.e. má ghortaítear leanbh agus má theastaíonn garchabhair uaidh.

Mar sin féin, ba cheart don fhoireann achar 1m ar a laghad a choinneáil nuair is féidir agus 2m nuair is féidir. Ba chóir dóibh bearta a dhéanamh freisin chun dlúth-theagmháil aghaidh ar aghaidh a sheachaint amhail fanacht ina seasamh seachas suí in aice leis/cromadh síos.

Is féidir scaradh fisiciúil a roinnt ina dhá chatagóir:

• Scaradh méadaitheach
• Idirghníomhaíocht laghdaithe

Deighilt Mhéadaitheach

Ba cheart do scoileanna na doiciméid treorach arna soláthar ag an Roinn Oideachais maidir le leagan amach is fearr scoileanna agus dá dtagraítear i Roinn 4.5 thuas a úsáid chun an scaradh a mhéadú a oiread agus is féidir. Chun scaradh fisiciúil a choinneáil sa seomra ranga, ba chóir do bhunscoileanna agus do scoileanna speisialta:

• Athchumrú spásanna ranga chun an fadú fisiciúil a uasmhéadú
• Úsáid agus athchumrú a dhéanamh ar an spás go léir atá ar fáil sa scoil chun an fadú fisiciúil a uasmhéadú

Chun tacú le bunscoileanna agus scoileanna speisialta agus scaradh fisiceach á chur i bhfeidhm sa seomra ranga, tá sraith leagan amach léiritheacha seomraí ranga forbartha ag an Roinn ina bhfuil roghanna féideartha (lena n-áirítear socruithe do ranganna speisialta) atá i gcomhréir leis an gcomhairle sláinte poiblí, agus a ghlacann leis go bhfuil an seomra saor ó aon troscán/seilfeanna neamhriachtanacha srl. ar na ballaí, trasna réimse méideanna seomraí ranga.

Tá nasc chuig sraith leagan amach léiritheacha seomraí ranga bunscoile ar fáil anseo.

Tá nasc chuig ranganna speisialta léiritheacha ar fáil anseo.

Tá maoiniú curtha ar fáil faoin deontas feabhsaithe le haghaidh oibreacha beaga chun na hoibreacha athchumraíochta seo ar an seomra ranga a éascú.

Ba chóir go mbeadh deasc an mhúinteora 1m ar a laghad agus 2m nuair is féidir ó dheasca na ndaltaí.

Idirghníomhaíocht ag Laghdú

Braithfidh an méid is féidir an t-idirghníomhaíocht a laghdú i mbunscoil nó i scoil speisialta ar shuíomh na scoile agus tá gá le cur chuige ciallmhar agus na teorainneacha leis an méid sin is féidir a bhaint amach idir daltaí á n-aithint.

I mbunscoileanna agus i scoileanna speisialta ba chóir achar 1m a choinneáil idir deasca nó idir daltaí aonair. Aithnítear nach dócha go gcoimeádfaidh leanaí óga scaradh fisiciúil laistigh. Dá bhrí sin, ní réamhriachtanas é an moladh seo a bhaint amach sna chéad cheithre bliana de bhunscoileanna nó scoileanna speisialta chun bunscoil nó scoil speisialta a athoscailt do gach dalta.

Más féidir, ba chóir stáisiúin oibre a leithdháileadh go comhsheasmhach don fhoireann agus do na páistí céanna seachas spásanna a roinntear.

Is féidir an baol ionfhabhtaithe a laghdú trí dhaltaí agus a múinteoirí a struchtúrú i mBolgáin Ranga (i.e. grúpáil ranga a fhanann scartha ó ranganna eile a oiread agus is féidir) agus i ngrúpaí ar leithligh nó "Podanna" laistigh de na boilgeoga ranga sin, a mhéid is féidir é seo a dhéanamh.

Má roinntear an rang ina Phoideanna, ba chóir go mbeadh achar 1m ar a laghad idir na Poideanna aonair laistigh den Mboilgeog Ranga agus idir daoine aonair sa phod, aon uair is féidir.

Go ginearálta, is é an cuspóir teagmháil agus comhroinnt áiseanna coitianta idir daoine i mBoilgeoga Ranga éagsúla (agus Podanna laistigh de na Boilgeoga Ranga sin) a theorannú a oiread agus is féidir, seachas gach teagmháil idir Podanna a sheachaint, mar ní bheidh an dara ceann indéanta i gcónaí.

Is é aidhm an chórais laistigh den scoil go meascann grúpaí ranga lena rang féin amháin ó theacht ar scoil ar maidin go dtí imeacht ag deireadh an lae scoile.

Is beart breise iad na Podanna laistigh de na Boilgeoga Ranga sin chun srian a chur le méid na dlúth-theagmhála laistigh den Boilgeog Ranga.

Ba chóir méideanna na bpod a choinneáil chomh beag agus is féidir i gcomhthéacs sonrach an tseomra ranga.

A mhéid is féidir, ba chóir do dhaltaí agus do bhaill foirne teagaisc a bheith sna Boilgeoga Ranga céanna i gcónaí, cé nach mbeidh sé seo indéanta i gcónaí.

Ba chóir go mbeadh sosanna agus amanna béilí ar leithligh ag Boilgeoga Ranga éagsúla, más féidir, nó limistéir ar leithligh ag amanna sos nó béilí (nó d'fhéadfadh blianta ranga difriúla a bheith i gceist, e.g. rang a 2, rang a 3 etc.).

Ba cheart ábhar oideachais a roinnt idir Podanna a sheachaint/a íoslaghdú nuair is féidir.

Ba chóir líon na mbaill foirne a bhogann ó bholgán ranga go bolgán ranga a theorannú a oiread agus is féidir.

Bearta Breise chun Idirghníomhaíocht a Laghdú

• Teorainn a chur le hidirghníomhaíocht ag teacht agus imeacht agus sna hallaí agus i limistéir chomhroinnte eile.
• Ba chóir teagmháil shóisialta fhisiciúil (beannachtaí lámh ar láimh, barróga) a dhíspreagadh.
• I gcás ina gcaithfidh daltaí bogadh timpeall laistigh den seomra ranga chun gníomhaíochtaí a dhéanamh (rochtain ar acmhainn chomhroinnte) ba chóir é a eagrú a mhéid is féidir chun tionól ag an acmhainn chomhroinnte a íoslaghdú.
• Ba chóir do bhaill foirne agus do dhaltaí a sheachaint earraí pearsanta a roinnt.
• Daltaí a spreagadh chun iompraíochtaí a sheachaint a bhaineann le teagmháil lámh ar bhéal (peanna/peann luaidhe a chur sa bhéal).
• I gcás ina mbíonn úsáid méarchláir nó táibléad i gceist le teagasc agus foghlaim, ba chóir dromchla teagmhála an fheiste a ghlanadh go rialta agus sláinteachas láimhe a spreagadh.

Fadú Fisiciúil Lasmuigh den Seomra Ranga

Scaipeadh/bailiúchán scoile

Ba cheart socruithe chun daltaí a ligean amach/a bhailiú a dhéanamh chun scaradh fisiceach 2m a spreagadh nuair is féidir.

Ba chóir siúl/rothaíocht ar scoil a spreagadh a oiread agus is féidir.

Ba cheart socruithe a dhéanamh chun achar 2m a choinneáil idir tuismitheoirí agus caomhnóirí agus idir tuismitheoirí agus caomhnóirí agus foireann na scoile.

Is é aidhm aon socruithe ná bailiú daoine ag geataí na scoile a sheachaint in áiteanna nach mbeadh achar fisiceach le cloí leo.

Ba cheart amanna titime/bailithe agaithe a mheas nuair is praiticiúil agus indéanta.

Má tá pointí rochtana breise ag scoileanna, féadfar machnamh a dhéanamh ar cibé an féidir iad a úsáid chun plódú a laghdú.

D’fhéadfaí machnamh a dhéanamh ar an áit a mbíonn daltaí le chéile agus iad ag teacht ar scoil. D’fhéadfadh sé seo a bheith san áireamh dul díreach chuig an spás foghlama/seomra ranga atá ainmnithe dá ngrúpa beag.

Foireann

Moltar achar 2m a choinneáil idir baill foirne. Tá sé seo ábhartha go háirithe maidir le scaradh idir daoine fásta nuair nach bhfuil siad i mbun teagaisc, amhail sa seomra foirne agus nuair a shroicheann siad an obair.

Mura féidir 2m a choinneáil i ngrúpaí foirne, ba chóir an oiread achar agus is féidir agus treoirlínte nuashonraithe maidir le clúdach aghaidhe a leanúint.

Ba chóir scaradh fisiciúil a choinneáil idir bhaill foirne laistigh den seomra foirne trí úsáid a bhaint as sosanna céimnithe etc.

Ba chóir cruinnithe foirne a reáchtáil go cianda nó i ngrúpaí beaga nó i spásanna móra chun scaradh fisiceach a éascú.

Cuir polasaí gan chroitheadh láimhe i bhfeidhm.

Laghdaigh líon na mball foirne scoile a thagann le chéile ag tús nó ag deireadh an lae scoile.

Is féidir le baill foirne rothlú idir réimsí/ranganna ach ba chóir é seo a íoslaghdú nuair is féidir.

Caintín

Cinntigh go gcuirtear scaradh fisiceach i bhfeidhm in áiseanna cantain. Úsáid céimnithe an cheaintín agus síneadh a chur le hamanna freastail chun ailíniú le grúpálacha ranga.

Córas bainistíochta scuaine a chur i bhfeidhm.

Cinntigh go nighfidh na daltaí a lámha roimh agus tar éis dóibh dul isteach sa bhialann.

Conairí agus Staighrí

Is beag seans go gcuirfidh dul thar dhuine go hachomair i halla go mór le scaipeadh an ionfhabhtaithe mura mbíonn teagmháil fhisiciúil ag daoine agus mura seachnaíonn siad plé grúpa neamhfhoirmiúil.

Clós/Maoirseacht

Is íseal an baol tarchuir ó theagmháil le dromchlaí lasmuigh nó limistéir súgartha.

Coigeartaigh am súgartha/gníomhaíochtaí lasmuigh chun plódú ag an mbealach isteach agus ag na bealaí amach a íoslaghdú.

Ní féidir scaradh fisiciúil a choinneáil nuair a bhíonn daltaí i mbunscoileanna nó i scoileanna speisialta ag imirt le chéile amuigh faoin aer, ach a mhéid is féidir is fiú cloí le grúpaí comhsheasmhacha.

Amanna sos agus rochtain lasmuigh ag tarlú.

Ba chóir páistí a spreagadh chun sláinteachas láimhe a dhéanamh roimh agus i ndiaidh gníomhaíochtaí lasmuigh.

Laghdaigh comhroinnt trealaimh agus glan trealamh comhroinnte idir úsáidí ag daoine éagsúla.

Aeráil

Tá treoir foilsithe ag an Roinn ina leagtar amach na céimeanna praiticiúla le haghaidh dea-aerála i gcomhréir le comhairle sláinte poiblí: Céimeanna Praiticiúla maidir le Dea-Chleachtais Aerála a Imscaradh i Scoileanna. Leagtar amach sa treoir cur chuige foriomlán do scoileanna gur cheart fuinneoga a bheith oscailte chomh hiomlán agus is féidir nuair nach mbíonn seomraí ranga in úsáid (e.g. le linn sosanna nó lóin agus ag deireadh gach lae scoile freisin) agus go mbeadh siad oscailte go páirteach nuair a bhíonn seomraí ranga in úsáid. Forálann an treoir gur féidir aeráil mhaith a bhaint amach i seomraí ranga gan míchompord a chruthú, go háirithe le linn aimsire fuaire.

5.5 Úsáid Trealamh Cosanta Pearsanta i Scoileanna

Tá Treoir do Bhunscoileanna agus Scoileanna Speisialta maidir le tomhaltáin agus trealamh PPE foilsithe ag an Roinn ar www.gov.ie/backtoschool. Cuireann sé seo an fhaisnéis atá riachtanach ar fáil do scoileanna maidir leis na cainníochtaí cuí d’earraí inchaite agus trealaimh Trealamh Cosanta Pearsanta (PPE) chun tacú le hathoscailt iomlán agus shábháilte scoileanna.

Moltar sa chomhairle nuashonraithe ón HPSC chuig an Roinn Oideachais gur cheart do bhaill foirne clúdaigh aghaidhe a chaitheamh i gcás nach féidir achar fisiciúil 2 mhéadar a choinneáil ó bhaill foirne eile, ó thuismitheoirí, ó chuairteoirí riachtanacha nó ó dhaltaí. Tá an Roinn tar éis glacadh leis an moladh seo. Tá sé ina cheanglas anois ar bhaill foirne clúdaigh aghaidhe a chaitheamh i gcás nach féidir achar fisiciúil 2 mhéadar a choinneáil ó bhaill foirne eile, ó thuismitheoirí, ó chuairteoirí riachtanacha nó ó dhaltaí.

Beidh gá le trealamh cosanta pearsanta (PPE) a úsáid i ngníomhaíochtaí oibre nó i limistéir oibre áirithe freisin. D’fhéadfadh róil ar nós na nithe seo a leanas a bheith san áireamh sna róil seo:

• Cúram pearsanta a dhéanamh
• I gcás ina n-aithnítear cás amhrasta de COVID-19 agus an scoil ar oscailt
• I gcás ina bhfuil baill foirne an-leochaileach ó ionfhabhtú ach nach bhfuil siad ar an liosta de na daoine atá rangaithe mar dhaoine i ngrúpaí an-ardriosca, nó a d'fhéadfadh a bheith ina gcónaí le daoine atá i gcatagóir an-ardriosca
• Garchabhair a thabhairt
• Cruinnithe Tuistí agus Múinteoirí

I gcás ina soláthraíonn baill foirne cúram sláinte do leanaí a bhfuil riachtanais leighis acu i dtimpeallacht na scoile, ba chóir dóibh réamhchúraimí caighdeánacha a chur i bhfeidhm de réir mar is gnách.

Limistéir Fáiltithe

Ba chóir machnamh a dhéanamh ar úsáid Perspex i limistéir fáiltithe nach féidir leis an bhfoireann achar fisiciúil 2 mhéadar a choinneáil ó bhaill foirne nó ó dhaltaí eile.

Is féidir deontas maoinithe oibreacha beaga a úsáid chun na críche seo.

Clúdaigh Aghaidhe, Scáthláin Aghaidhe agus Maisc

Feidhmíonn clúdaigh aghaidhe éadach mar bhac chun cabhrú le braoiníní riospráide a chosc ó thaisteal san aer agus ar dhaoine eile nuair a bhíonn an duine a bhfuil an clúdach aghaidhe air ag casacht, ag sraothartach, ag caint nó ag ardú a nglór. Dá bhrí sin, tá clúdaigh aghaidhe éadach beartaithe chun cosc a chur ar tharchur an víris ón té atá á chaitheamh (nach mbeadh a fhios aige/aici go bhfuil sé/sí ionfhabhtaithe) chuig na daoine a mbíonn teagmháil dhlúth acu leo.

I suíomhanna cúraim leanaí agus oideachais, is dúshlán é úsáid éigeantach clúdaigh aghaidhe a chur i bhfeidhm, toisc go bhfuil a fhios againn go mbeidh lamháltas agus cumas níos ísle ag leanaí an clúdach aghaidhe a úsáid i gceart, agus d’fhéadfadh úsáid clúdaigh aghaidhe ag múinteoirí agus ag baill foirne atá ag tabhairt aire do leanaí an-óga strus míchuí a chur ar na leanaí.

Ní mholtar do pháistí atá ag freastal ar bhunscoil clúdaigh aghaidhe a chaitheamh.

Tá sé ina cheanglas anois ar bhaill foirne clúdaigh aghaidhe a chaitheamh i gcás nach féidir achar fisiciúil 2 mhéadar a choinneáil ó bhaill foirne eile, ó thuismitheoirí, ó chuairteoirí riachtanacha nó ó dhaltaí.

I gcásanna áirithe ba cheart smaoineamh ar úsáid físéad soiléire, mar shampla baill foirne ag idirghníomhú le daltaí a bhfuil deacrachtaí éisteachta nó deacrachtaí foghlama acu.

Níor cheart d’aon cheann de na grúpaí seo a leanas clúdaigh aghaidhe éadaigh a chaitheamh:

• páistí bunscoile
• aon duine a bhfuil deacracht aige análú
• aon duine atá gan aithne nó éagumasaithe
• aon duine nach bhfuil in ann an clúdach aghaidhe a bhaint gan chúnamh
• aon duine a bhfuil riachtanais speisialta aige agus a d'fhéadfadh a bheith trína chéile nó an-mhíchompordach agus é ag caitheamh an chlúdaigh aghaidhe, mar shampla daoine a bhfuil míchumas intleachtúil nó forbartha orthu, riochtaí sláinte meabhrach, imní céadfach nó íogaireacht tadhlach

Ba chóir a mheabhrú do gach ball foirne atá ag caitheamh clúdaigh aghaidhe gan teagmháil a dhéanamh leis an gclúdach aghaidhe agus a lámha a ní nó a shláintiú (ag baint úsáide as sláintitheoir láimhe) sula gcuireann siad an clúdach aghaidhe orthu agus tar éis dóibh é a bhaint de.

Ba chóir faisnéis a sholáthar maidir le húsáid, baint agus níochán clúdaigh aghaidhe éadaigh i gceart:

https://www.youtube.com/watch?v=T6ZqdpLfSqw

Ba chóir clúdaigh aghaidhe éadaigh a ní i ndiaidh gach lae úsáide agus/nó sula n-úsáidtear arís iad, nó má tá siad salach go soiléir.

Níor cheart clúdaigh aghaidhe a chaitheamh má tá siad fliuch. D’fhéadfadh sé a bheith deacair análú mar gheall ar chlúdach aghaidhe atá déanta as éadach fliuch.

Ba cheart do scoileanna smaoineamh ar chlúdaigh aghaidhe breise indiúscartha a bheith ar fáil do bhaill foirne ar eagla go mbeadh gá le clúdach aghaidhe cúltaca i rith an lae.

Cé gur mhian le baill foirne a gclúdach aghaidhe féin a úsáid go laethúil, ba cheart go mbeadh stoc de chlúdach aghaidhe breise indiúscartha nó ilúsáide, nó scáthláin aghaidhe más iomchuí, ar fáil do bhaill foirne i gcás go mbeadh clúdach aghaidhe cúltaca ag teastáil i rith an lae nó nuair is gá go leanúnach.

Maidir le húsáid maisc aghaidhe ag baill foirne, ba cheart do scoileanna na himthosca sonracha a mheas ina mbeadh úsáid maisc aghaidhe leighis, de réir Chaighdeán AE EN 14683, níos oiriúnaí don fhoireann (mar shampla, i gcás ina gcaithfidh baill foirne a bheith i ngar do dhaltaí a bhfuil riachtanais chúraim phearsanta acu amhail Cúntóirí Riachtanais Speisialta nó Tionlacaithe Bus Scoile).

Ní chuireann clúdach aghaidhe nó masc ar neamhní an gá fanacht sa bhaile má tá comharthaí ort.

Lámhainní

Ní bhíonn sé oiriúnach go ginearálta lámhainní indiúscartha a úsáid sa scoil ag daltaí ná ag baill foirne ach d’fhéadfadh go mbeadh gá leo le haghaidh glantacháin, suíomhanna cúraim phearsanta agus agus garchabhair á tabhairt. Ní chosnaíonn úsáid rialta an té a chaitheann iad agus d’fhéadfadh sé daoine eile a nochtadh do riosca ó lámhainní éillithe.

Ní hionadach ar shláinteachas láimhe é úsáid rialta lámhainní indiúscartha.

Apróin

D’fhéadfadh aprúin a bheith oiriúnach freisin i gcúinsí áirithe, lena n-áirítear le haghaidh riachtanais chúraim phearsanta nó d’fhoireann atá sannta do ghlanadh limistéir inar amhrasta nó deimhnithe cás de COVID-19 i láthair.

6. Tionchar COVID-19 ar Ghníomhaíochtaí Scoile Áirithe

Oibreoidh an Roinn le geallsealbhóirí chun comhairle níos mionsonraithe a sholáthar maidir le gníomhaíochtaí scoile áirithe roimh athoscailt na scoile.

Cór/Taibhiú Ceoil

D’fhéadfadh leibhéal níos airde riosca a bheith ag baint le cleachtaí/léirithe cóir agus cleachtaí/léirithe ceoil lena mbaineann uirlisí gaoithe agus ba cheart aird ar leith a thabhairt ar an gcaoi a reáchtáiltear iad, ag cinntiú go bhfuil an seomra aeráilte go maith agus go gcoimeádtar an t-achar idir taibheoirí.

Gníomhaíochtaí Spóirt

Ba chóir do scoileanna tagairt a dhéanamh do threoirlínte HPSC maidir le Filleadh ar Spórt. Tá nasc le filleadh ar phrótacail spóirt le fáil anseo:

https://www.gov.ie/en/publication/07253-return-to-sport-protocols/

Trealamh agus Bréagáin Chomhroinnte

Ba chóir gach bréagán a ghlanadh go rialta, mar shampla go seachtainiúil. Bainfidh sé seo deannach agus salachar a d’fhéadfadh frídíní a bheith iontu.

Ba chóir bréagáin atá salach go soiléir nó éillithe le fuil nó le sreabháin choirp a bhaint as úsáid láithreach lena nglanadh nó lena ndiúscairt.